
O όρος "Δείκτης Νοημοσύνης" είναι η ελληνική απόδοση του αγγλικού "Intelligence Quotient" (I.Q.), που σε ακριβή μετάφραση ερμηνεύεται σαν "πηλίκο ευφυίας" ή "διανοητικό πηλίκο".     
Ο όρος αυτός, που υιοθετήθηκε στην επιστημονική ορολογία το 1912 και από τότε γνώρισε τεράστια δημοσιότητα, εκφράζει το λόγο της "διανοητικής ηλικίας" (Mental Age - M.A.) προς τη "χρονολογική ηλικία" (Chronological Age - C.A.), πολλαπλασιασμένο επί 100:







όπου το Μ.Α. εξαρτάται από την επίδοση του ατόμου σε μια αναγνωρισμένη δοκιμασία ευφυίας (I.Q. τεστ), και το C.A. είναι συνάρτηση της ηλικίας. 
Από τον παραπάνω τύπο συμπεραίνουμε ότι αν ένα παιδί ηλικίας 10 χρόνων πετύχει σ' ένα τεστ ευφυίας 130 βαθμούς, θα έχει Μ.Α. = 13, δηλαδή η διανοητική του ηλικία θα είναι της τάξης ενός μέσου παιδιού 13 χρόνων. 
Η ανάπτυξη όμως της ευφυίας σταματά κάπου μεταξύ 15 και 17 χρόνων (πολλοί δέχονται το μέσο όρο - 16 χρόνια - άλλοι όμως θέτουν σαν συμβατικό επίπεδο την ηλικία των 15,5 χρόνων). Έτσι, δεν έχει νόημα να λέμε ότι ένα άτομο ηλικίας 20 χρόνων έχει διανοητική ηλικία 25, γιατί η διανοητική ηλικία είναι και στις δύο περιπτώσεις η ίδια. 
Στους ενήλικες λοιπόν το Ι.Q. δεν χρησιμοποιείται για να προσδιορίσουμε τη διανοητική ηλικία του εξεταζόμενου ατόμου, αλλά για να εντοπίσουμε τη θέση του (με κριτήριο το I.Q.) στην κατανομή του πληθυσμού. 
Εκτός όμως από αυτό, είναι φανερό ότι αν συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε στον παρονομαστή της εξίσωσης την πραγματική ηλικία του εξεταζομένου, το I.Q. του θα μικραίνει συνεχώς με την πάροδο του χρόνου. Κι αυτό γιατί ένα άτομο θα έχει τόσο στην ηλικία των 16 χρόνων όσο και σ' εκείνη των 26, την ίδια περίπου διανοητική ηλικία (και επομένως ο αριθμητής του κλάσματος θα παραμένει σταθερός), ενώ η χρονολογική του ηλικία, δηλαδή ο παρονομαστής, θα αυξάνεται, με αποτέλεσμα το I.Q. του να παρουσιάζει μια συνεχή και σταθερή πτώση. 
Για το λόγο αυτό, θεωρούμε ότι όλα τα άτομα άνω των 16 χρόνων έχουν C.A. = 16, ή σύμφωνα με ορισμένους 15,5.
