Projet Homère

Habitant Antibes où il a vécu à la fin de sa vie, je me dois de vous parler de ce grand écrivain Crétois (Νίκος Καζαντζάκης)
Je prépare un message plus détaillé à son sujet.
Pour l'heure, voici son épitaphe :
Δεν ελπίζω τίποτα.
Δε φοβάμαι τίποτα.
Είμαι ελεύθερος»
qui figure sur sa tombe que vous voyez sur le cliché illustrant l'article qu'Info-Grèce lui a consacré l'année dernière :
http://www.info-grece.com/modules.php?n ... e&sid=3965

Voici plus de précisions sur ce grand écrivain :

NIKOS KAZANTZAKIS (KAZANTZAKI)
1883 - 1957

(L'explication de l'absence du S, je l'ai eue lors de la commémoration qui a eu lieu à Antibes le 23 septembre 2007 - comme chaque année mais en cette année de 50ème anniversaire de sa mort, elle prenait une autre dimension -, ville dans laquelle il a habité pendant 9 ans, à la fin de sa vie avec son épouse Eléni, rue du Bas Castelet, au cœur de la commune libre du Safranier.
C'est à sa demande expresse pour la citation de son nom en Français.
J'ai donc cherché en vain pendant des années à quel cas était employé son nom sans "S"….)

"Vas aussi loin que tu peux, mon enfant" ...
Parole d'un grand-père à son petit-fils in "Lettre au Gréco"
Comme son épitaphe (je n'espère rien, je n'ai peur de rien, je suis libre), ces mots de Nikos Kazantzakis sont particulièrement éloquents quant au sens qu'il donnait à sa vie….
==========================================
Nikos Kazantzakis est né en 1883 à Candie (ou Megálo Kástro, aujourd'hui Héraklion – Ηράκλειο) en Crète.
Etudes à Athènes puis à Paris où il a été l'élève de Bergson. Retour en Grèce, voyages en Europe, en Egypte, en Chine, au Japon…Après la seconde guerre mondiale, il a fait partie des instances dirigeantes du Parti Socialiste Grec et a même été ministre mais il ne l'est guère resté longtemps.
C'est non seulement un grand écrivain Grec mais un grand écrivain tout court, qui a marqué tout le continent Européen, qui a œuvré pour la liberté.

Quelques mots sur KAZANTZAKIS à ANTIBES !
Il a habité un quartier très particulier de cette ville (dans laquelle il s'est installé en 1948).
Quartier dénommé "le Safranier", composé de maisons typiques dans la vieille ville, près des remparts qui longent la mer. Ce quartier s'est érigé en "commune libre" qui élit son maire. Les habitants organisent de fréquentes fêtes de quartier, sous le moindre prétexte. Il s'agit d'une sorte d'enclave dans la ville ressemblant à un village. KAZANTZAKIS lui même a dit qu'il était entré "chrysalide" dans ce cocon et qu'il en était sorti "papillon".
Le souvenir de KAZANTZAKIS est entretenu par une association "les amis de KAZANTZAKIS" à l'origine de diverses manifestations. Une petite place, à proximité du musée PICASSO, sur les remparts, porte également son nom.

- Dimanche 23 septembre 2007, une commémoration a été organisée à ANTIBES, devant la maison qu'il a occupée pendant son séjour dans cette ville
Sur la placette qui porte désormais son nom, en présence notamment du Consul de Grèce à Marseille, du Président de la société internationale des amis de Kazantzaki, du Maire de la ville, quelques mots ont été prononcés rappelant les traits de cet Antibois d'adoption
Voir à ce sujet, l'article paru dans l'édition locale du journal NICE-MATIN
- Cet article retrace assez bien les moments forts de cette cérémonie au cours de laquelle une gerbe a été déposée devant la plaque commémorative apposée sur le mur de la maison de l'écrivain.
NICE MATIN édition Antibes, 24 septembre 2007 – article signé L. Q.


Les œuvres les plus connues :
1945 : La dernière tentation
1946 : Zorba le Grec (Qui n'a pas en mémoire le film de Michel Cacoyannis, avec Anthony Quinn)
1953 : La liberté ou la mort
1954 : Le Christ recrucifié
1955 : Lettre au Gréco
1963 : Les frères ennemis
Son grand poème l’Odyssée (33.333 vers)
A signaler, un livre écrit en français :
Toda-Raba en 1929
Ses œuvres théâtrales sont moins connues
Notamment Ascèse (Salvatore Dei – 1927), Mélissa (1939)
===================================
Voici le lien de l'Association des amis de Nikos KAZANTZAKI, qui renvoie à celui de la section Française.
http://www.chez.com/crete/kazan/societe_int.htm
et d'autres au sujet de Nikos KAZANTZAKIS :
http://www.historical-museum.gr/kazantzakis/index1.html
http://www.alpha-omegaonline.com/Kazanzakis.html
http://www.mikis-theodorakis.net/kazabiof.htm
Articles parus dans le bulletin d'info-Grèce :
http://www.info-grece.com/article.php?s ... =0&thold=0
http://www.info-grece.com/modules.php?n ... &artid=129
http://www.info-grece.com/modules.php?n ... &artid=130

Et quelques photos personnelles, prises l'année dernière (2007) :

La place à Antibes qui porte le nom de Nikos Kazantzakis
La plaque commémorative
La même, fleurie le 23 septembre 2007

J'ai hésité pour placer ce sujet "musical" mais comme ni le compositeur ni la musique ne sont grecs, j'en parle ici puisqu'il est question d'un texte de Nikos KAZANTZAKIS :

La Passion Grecque
Opéra de Bohuslav MARTINU d’après le roman de Nikos KAZANTZAKIS « le Christ recrucifié »
http://www.radio.cz/fr/article/77963
Créé à Zürich en 1961 (ville où il a été repris fin 2008 après Prague, Thessalonique notamment en 2006)

Sujet : le jour de Pâques, dans un village Grec, le Pope distribue les rôles pour mettre en scène la passion.
Mais arrivent des réfugiés d’un autre village et tout ne se passe pas comme prévu.
Martinu traite dans son opéra du sujet de la religion avec une vocalité particulière où s’insèrent des passages parlés.
Voici ce que j’ai pu lire à ce sujet dans une de mes revues juridiques (et oui on se pique de culture aussi en étudiant les lois !) sous la plume de Jean-Pierre ROBERT in " la Gazette du Palais" du 25 janvier 2009 ) :
« Jeu sur la liberté et la mort, l’œuvre croise critique sociale et fanatisme religieux : le jeune berger Manolios sera tué, littéralement crucifié, par un villageois à la solde du Pope, celui-là même qui interprète le rôle de Judas, tandis que la Marie-Madeleine se penchera doucement sur sa dépouille pour la sécher de ses cheveux. Les deux foules se croiseront, celle des réfugiés entonnant un cantique d’actions de grâce pour marquer leur vraie entrée dans les lieux, celle des villageois désormais en retrait, abandonnant tout espoir. »

La critique musicale est nuancée :
http://www.scenesmagazine.com/spip.php?article1080

Le DVD et le "synopsis" de l'opéra
http://www.abeillemusique.com/produit.php?cle=28450

Extraits musicaux :
http://www.youtube.com/watch?v=FtY17H9H ... re=related
http://www.youtube.com/watch?v=G_hGx2vSHec
http://www.youtube.com/watch?v=hQblrR3Z ... re=related
http://www.youtube.com/watch?v=v-WTy02i ... re=related

Pas le temps de commenter in extenso, mais ceci (entre autres) explique pourquoi le libre-penseur Kazantzakis fut banni de l'Eglise Orthodoxe, du Christianisme et du Prix Nobel ...

Quelques extraits du texte grec trouvés sur le site des amis de Nikos Kazantzakis
http://www.amis-kazantzaki.gr./

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ
Αποσπάσματα

- - - - -

Merci, Elpida, de parler de ce grand écrivain grec génial et atypique.

A propos du Christ recrucifié , je voudrais aussi rappeler le film de Jules Dassin "Celui qui doit mourir", le premier de ses films d'inspiration grecque, sur le tournage duquel a vraiment pris lien l'amour qui les a unis, Mélina Mercouri et lui.
On voit bien ce qui a intéressé Jules Dassin dans cette adaptation du Christ recrucifié: venant de subir de plein fouet la "chasse aux sorcières" en étant mis sur la fameuse liste noire d’Hollywood, le cinéaste entendait s’attaquer à toutes les formes possibles d’intégrisme et d’intolérance.

"Autant dire que la principale cible est l’Eglise et qu’elle en prend pour son grade dans cette œuvre inégale, mais souvent portée par un souffle épique de bon aloi. On est frappé par la richesse thématique de ce film qui rejoue pour nous l’histoire de Jésus. De manière habile, l’auteur nous présente des personnages qui doivent incarner les figures charismatiques de la Bible lors d’une fête. Puis, on découvre que leur rôle imprègne leur existence au point qu’ils se confondent avec leurs modèles. Les Turcs sont en fait les Romains, le pope représente les institutions hébraïques et le jeune berger idéaliste est évidemment Jésus Christ.
La morale de l’histoire étant, bien sûr, que si Jésus revenait parmi nous aujourd’hui, il ne se reconnaîtrait pas dans les idées de l’Eglise, institution pervertie par le pouvoir, soutenant les pires régimes d’oppression, toujours du côté d’un ordre immuable, et ne faisant que perpétuer une hiérarchie sociale fondée sur l’inégalité. Les auteurs, eux, se placent plutôt dans une certaine mouvance révolutionnaire qu’illustrent les superbes scènes finales." Virgile Dumez, critique de cinéma.

Pour le générique:
http://cinema.aliceadsl.fr/film/generiq ... d=FI001930

Nikos Kazantzakis à la télévision française :
http://www.youtube.com/watch?v=wyPAjZJv ... re=related
quelle émotion : c'est la 1ère fois que je l'entends alors que j'ai lu nombre de ses livres !

Ecrits en musique :
http://www.youtube.com/watch?v=8jgUKONkRJE
http://www.youtube.com/watch?v=yWn-G0yE4As

Dommage les phrases défilent un peu vite :
http://www.youtube.com/watch?v=SZzDwhsM ... re=related

Vraiment une superbe trouvaille, Elpida!

@ Sapounaki:
... ne se doit pas a Hollywood:

@ Elpida:

J'imagine: Peu de Grecs arrivent a prononcer le "r" a la Brassens ou a la Piaf ou a la Brel ... C'est sans doute son accent grec-levantin (en rrrroulant les rrrrr) que tu aimes.
Chapeau pour ton choix des videos (avec les μαντινάδες etc.)

Au niveau de l’accent c’est pratiquement le même accent qu’avait mon père lorsqu’il parlait français. J’ai un vieil enregistrement de sa voix que je viens de réécouter avec beaucoup d’émotion - il n’arrivait pas non plus à prononcer le r à la française (quoique les Narbonnais en France roulent aussi le r)ni le e, ni le j et aussi le u qui sont les points caractéristiques d’un Grec parlant français

Tu as raison Hélène, quand j'ai commencé à aller dans le Tarn je ne comprenais pas toujours l'accent du Sud Ouest

Imagine, donc, un plouc Grec qui se pointe dans le bled et essaie de piger ce qu'on lui cause...

Voici ce que je viens de trouver sur Kazantzakis de l'Ambassade Grecque de Kiev (Ukraine), avec des details peu connus...
(sans commentaires de ma part...)

Νίκος Καζαντζάκης: το πάθος για την λευτεριά
Andriy Savenko,
Διδάκτωρ Φιλολογίας,
Επικεφαλής Ουκρανικού Τμήματος
«Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη»

Νίκος Καζαντζάκης: το πάθος για την λευτεριά

Το 2007 συμπληρώνονται 50 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου γιου της Ελλάδας, του συγγραφέα και ποιητή, δημοσιογράφου, δοκιμιογράφου και κοινωνικού παράγοντος, Νίκου Καζαντζάκη.

Ο Νίκος Καζαντζάκης γεννήθηκε στην Κρήτη, στο νησί που ήταν ανέκαθεν σταυροδρόμι και χωνευτήρι διαφόρων πολιτισμών. Στην μακραίωνη ελληνική ιστορία η Κρήτη είναι παρούσα στις πιο κρίσιμες στιγμές. Ήδη 4000 π.Χ. ανθούσε η πολιτεία των μινώων θαλασσοπόρων, που κυριαρχούσαν σε όλη τη Μεσόγειο. Ακριβώς από την Κρήτη αρχίζει τον 16 αιώνα η ελληνική Αναγέννηση, που σηματοδοτεί την αναβίωση του Ελληνικού Πνεύματος.

Η μορφή του Νίκου Καζαντζάκη μοιάζει να αντανακλά όλες τις δυσκολίες της ιστορικής πορείας του Ελληνισμού, τις μεγάλες στιγμές αλλά και τις πτώσεις του, τις περίπλοκες σχέσεις της φύσης και της ανθρώπινης κοινωνίας. Μεγαλωμένος σε οικογένεια που τηρεί ευλαβικά τα πατροπαράδοτα ήθη και έθιμα, ο Καζαντζάκης καλλιεργεί μέσα του την «κρητικότητα», θεωρώντας τους Κρητικούς ξεχωριστό είδος ανθρώπων. Η υπερηφάνεια για το δικό του νησί και το λαό του καλλιεργεί στην ψυχή του Καζαντζάκη ένα πάθος, που θα τον ακολουθεί όλη του τη ζωή — την Αγάπη για τον Άνθρωπο. Τον Άνθρωπο που χαίρεται και λυπάται, αμφιβάλλει και είναι σίγουρος, κάνει λάθη και τα επανορθώνει.

Από νέος ο Νίκος Καζαντζάκης βίωνε τη συμβίωση των διάφορων πολιτισμών. Γέννημα και θρέμμα του ορθόδοξου πολιτισμού ο νεαρός Νίκος σπουδάζει στο καθολικό κολέγιο, όπου έρχεται σε επαφή με το δυτικό ευρωπαϊκό πολιτισμό, ανακαλύπτει τη βαθιά συνοχή και συνάφεια ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ελλάδα, αλλά και τις διαφορετικότητες και αντιφάσεις. Αυτή η πρώτη πολιτιστική εμπειρία του επηρέασε όλη την κατοπινή ζωή του συγγραφέα.

Μετά το κολέγιο ο Καζαντζάκης εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έπειτα συνεχίζει τις σπουδές του στην Γαλλία. Εκεί ο μελλοντικός συγγραφέας προσδιορίζει τον κύκλο των διανοητικών προτιμήσεων του: ο Όμηρος, ο Βούδας, ο Nietzsche και ο Bergson θα τον ακολουθούν σε όλη τη ζωή του, οι φωνές τους θα ακούγονται μέσα από τα λόγια των ηρώων του.

Η νομική επιστήμη όμως δεν μπορούσε να ικανοποιήσει το ασυμβίβαστο και φλογερό πνεύμα του Καζαντζάκη. Μετά από επίπονη δουλειά στο επιστημονικό πεδίο και την εκπόνηση της διατριβής του ο Νίκος Καζαντζάκης ρίχνεται με πάθος στις αγαπημένες του ασχολίες. Ασχολείται με τη δημοσιογραφία και συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική ζωή. Ο σεβασμός προς τον Άνθρωπο, η ασκητική φύση του λογίου, που στερείται πολλές επίγειες χαρές, κάνει τον Καζαντζάκη τον φανατικό της δημοτικής γλώσσας. Με τη δημοτική συνδέει ο συγγραφέας τη θαρραλέα πρόοδο του ελληνικού λαού προς το μέλλον χωρίς να δίνει προσοχή στις σκιές του παρελθόντος.


Στη δημοτική είναι γραμμένα τα έργα του Καζαντζάκη, που έκαναν αθάνατο το συγγραφέα τους. Ένας άλλος λόγος της μεγάλης προσήλωσής του στη δημοτική είναι και η μακρά παραμονή του στο εξωτερικό. Η φωτιά που έκαιγε στο στήθος του Νίκου Καζαντζάκη τον έσπρωχνε σε ασταμάτητη κίνηση. Τα όρια της Ελλάδας γινόνταν στενά για τον ανήσυχο χαρακτήρα του. Ο Καζαντζάκης ταξιδεύει πολύ, καταγράφοντας τις εντυπώσεις του σε σελίδες του ημερολογίου του με τίτλο «Ταξιδεύοντας». Κατά τον εμφύλιο πόλεμο στη Ρωσία, κινούμενος από το χρέος του ως Πολίτης του κόσμου και από την Αγάπη για τον Άνθρωπο, ο συγγραφέας πηγαίνει στο Καύκασο, όπου συμμετέχει στον επικίνδυνο επαναπατρισμό των Ποντίων.

Τα ταξίδια αυτά μετά από μερικά περιστατικά γίνονται οικειοθελείς εξορίες του συγγραφέα. Ωστόσο η απομάκρυνση φέρνει τον συγγραφέα πιο κοντά στη Γη του και το Λαό του. Γλωσσομαθής ο Καζαντζάκης συνεχίζει και στο εξωτερικό να γράφει τα έργα του και να μεταφράζει τα παγκόσμια λογοτεχνικά αριστουργήματα στα ελληνικά. Τα ελληνικά γεμίζουν με φως τα έργα του Καζαντζάκη και αυτό θα λάμπει στους ανθρώπους κάθε εθνικότητας. Η πέννα του συγγραφέα γεννάει τα μυθιστορήματα «Ο βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Καπετάν Μιχάλης (Ελευθερία ή θάνατος!)», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Τελευταίος Πειρασμός», «Φτωχούλης του Θεού», «Οι αδερφοφάδες», «Αναφορά στο Γκρέκο». Εκτός από τα μυθιστορήματα ο Καζαντζάκης γράφει και θεατρικά έργα, ποίηση, σενάρια, μεταφράζει τον Δάντη από τα ιταλικά και τον Όμηρο από τα αρχαία ελληνικά. Η φαντασία του γεννάει το φιλόσοφο-σκεπτικιστή Ζορμπά, τον αντάρτη Καπετάν Μιχάλη, το μάρτυρα-θεομάχο Οδυσσέα, τους ανθρωπολάτρες-επαναστάτες Μανολιό και Χριστό.

Με τη διάδοση των ιδεών του Νίκου Καζαντζάκη εδώ και 15 χρόνια ασχολείται η Διεθνής Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη. Η Εταιρεία ιδρύθηκε το 1988 στην Ελβετία από τους λάτρες των έργων του μεγάλου Κρητικού. Η Εταιρεία είναι μια εθελοντική φιλανθρωπική οργάνωση ο σκοπός της οποίας είναι η προώθηση των έργων του Νίκου Καζαντζάκη, υποστήριξη των επιστημονικών μελετών τους, η συμβολή στη διάδοση των πεζογραφημάτων του Καζαντζάκη. Η δράση της Εταιρείας προβάλλεται στο ευρύ κοινό μέσα από το δελτίο «Σύνθεσις» και το περιοδικό «Κρητική ματιά». Το 1999 στην Ουκρανία ιδρύεται Παράρτημα της Εταιρείας. Οι ουκρανοί αναγνώστες ενημερώνονται για τις δραστηριότητες του Παραρτήματος από το δελτίο «Ζορμπάς». Σε μικρό χρονικό διάστημα τα μέλη του ουκρανικού Παραρτήματος πραγματοποίησαν μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων, στις οποίες παρουσίασαν στο ουκρανικό κοινό τα επιτεύγματα του δημιουργού του Ζορμπά και του Καπετάν Μιχάλη. Διοργανώθηκαν δύο επιστημονικές συνδιασκέψεις, αφιερωμένες στις σχέσεις του συγγραφέα με την Ουκρανία. Ένα απόσπασμα από το μη μεταφρασμένο στην ουκρανική μυθιστόρημα «Τελευταίος Πειρασμός» επιλέχθηκε για το πανουκρανικό διαγωνισμό των φοιτητικών μεταφράσεων και το κείμενο του νικητή δημοσιεύτηκε στο «Ανθολόγιο της νεοελληνικής λογοτεχνίας σε ουκρανικές μεταφράσεις». Τα μέλη του Παραρτήματος έκαναν τις παρουσιάσεις σχετικά με τη δημιουργία του Νίκου Καζαντζάκη στην Ημερίδα της ελληνικής λογοτεχνία που έλαβε χώρα στο Χάρκοβο. Κάθε χρόνο στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών & Πολιτισμού του Εθνικού Πανεπιστημίου «Ταράς Σεβτσένκο» του Κιέβου διεξάγονται ημερίδες αφιερωμένες στο Νίκο Καζαντζάκη, στις οποίες οι φοιτητές και τα μέλη του Κέντρου έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τα έργα του, να παρακολουθούν διασκευές των έργων του, να συναντηθούν με τους μεταφραστές των μυθιστορημάτων του συγγραφέα.

Très intéressant Dino! – En ce moment je travaille sur Kavafis mais toute info ou nouvelle ressource, textes en ligne etc… sur les auteurs m’intéressent beaucoup.

Kazantzakis a à présent sa page !

http://www.projethomere.com/travaux/aut ... tzakis.htm